ዘመነ-“ሻዕብያ” ኣምጽኦ ቃላት

Orwel_newspeak

ኤርትራውያን ሎሚ: ቋንቋና (ፖለቲካዊ ቋንቋና) ብብዙሕ መዳያቱ ኣዝዩ ድኹምን ኣዝዩ ዘይገላጽን ኣብ ዝኾነሉ ግዜ ኢና ዘሎና::

እቲ ሓያል ጸሓፊ ጆርጅ ኦርወል ብዛዕ ብልሽውና መንግስታት አመልኪቱ: ምስ ብልሽውና ፖለቲካ ተተሓሒዙ ዝኸይድ ብልሽውና ናይ ቋንቋ ኣሎ: ይብል::[1] ንጨቆንቲ ስርዓታት ንምርዳእ: ነቲ እቶም ስርዓታት ዘተኣታትውዎ ሓደሽቲ ቃላትን ዘይንቡር ቋንቋን ቀው ኢልካ ምስትውዓል የድሊ: ይብል::

ቀጺሉ እቲ ጸሓፋይ: ብልሽው ቋንቋ ፍረ ብልሽው ፖለቲካ ጥራይ ኮይኑ ደው ኣይብልን’ዩ: ይብል:: እንታይ ደኣ: እቲ ብልሽው ቋንቋ ብወገኑ ንዝያዳ ዝተበላሸወ ፖለቲካ መሰረት ይኸውን:: በዚ ኸምዚ ብልሽው ፖለቲካ ንብልሽው ቋንቋን እናደረኸ: ብልሽው ቋንቋ ብወገኑ ኸኣ ንብልሽው ፖለቲካ ሓጋዚ እናኮነ እቲ ዓንኬል ይቕጽል::

ፖለቲካዊ ቋንቋና ድኹምን ጋሕማጥን ዝኾነሉ ምኽንያት ኣተሓሳስባና ከምኡ ድኹም ስለዝኾነ’ዩ:: ግናኸ እዚ ፍረ ድኹም ኣተሓሳስባ ዝኾነ ድኹም ቋንቋ ብወገኑ ነቲ ኣተሓሳስባና መሊሱ ድኹም ንክኸውን ሓጋዚ ተራ ይጻወት::

ከም ርእይቶ ጆርጅ ኦርወል:- ፖለቲካዊ ብልሽውና ንምዕራይ ብቐዳምነት ነቲ ቋንቋ ብምዕራይ እንተጀመርናዮ’ውን የምሕረልናዩ::

እስከ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ንፈትኖ:: ንአብነት: “አገልግሎት” ወይ ውን “ታዕሊም” ዝብላ ልሙዳት ቃላት ክንዲ ንጥቀም በቲ ትርጉመን ዝኾነ አጸዋውዓ “ወተሃደራዊ ዕስክርና” እንተተኪእናየን ዕላልና ከምዚ መሰለ:-

“ኩሉ ኤርትራዊ ክዕስከር ግድን’ዩ: ወይ አብ መዓስከር ሳዋ ወይ ዊዓ”:
“እቲ ዕስክርና ብሕጊ ን 18 ወርሒ ጥራይ’ዩ ዝነበረ”:
“ኣብ ዕስክርና ክንደይ ዓመት ገርካ?”:
“ኦይ ንሱ ደኣ ዓስራይ ዙርያ እንድዩ ተዓስኪሩ::”
: ወዘተ.

ትርጉም “ግፋ” ብሕጽር ዝበለ:- “ናይ ምንግስቲ ፍቓድ ወረቐት ሒዞም ንዘይተረኽቡ ሰባት ብኣልማማ ብሓይሊ ብረት ኣስገዲድካ ናብ ቤት-ማእሰርቲ ምውሳድ:” እዩ:: አብ ክንዲ “ግፋ” ትብል ቃል “ማእሰርቲ” እንተንጥቀም ከምዚ ምበልና:-

“ሎሚ ንግሆ ወተሃደራት አብ ገዛውትና ን ብዙሓት ኣሲሮም ወሲዶሞም:: ልዕሊ ክልተ በጣሕ”:
“ጽባሕ ንግሆ አሃዱና ክትኣስር ክትወፍር’ያ::”
: ወዘተ.

______________________________________

02/01/2013:- ኣብቲ ኣርእስቲ “ሻዕብያ” ክብል ከለኹ: ነዚ ንኤርትራ ዘመሓድር ዘሎ ስርዓት ማለትይ እዩ:: ምናልባሽ ነዚ ዘሎ ስርዓት “ሻዕብያ” ምባል ትኽክል አይኮነን ንዝብሉ ወገናት ይቕሬታ ይሓትት:: እንተኾነ ግን: ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ልሙድ ዘይኮነ መጸውዒ (ከምኒ “ስርዓት-ህግደፍ” ወይ “ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ” ወዘተ.) ክጥቀም ኣይመረጽኩን:: ደሓር ከኣ ብዛዕባ መን ንዛረብ ከም ዘሎና ርዱእ ክሳዕ ዝኾነ አክንዲ “ሻዕብያ” ዝብል ቃል “እዚኦም!” ብዝብል ተኪእና እንተኣንበብናዮ ውን ጸገም የብሉን::